1. इस्पात उत्पादन और मूल्य
1(क). उत्पादन का विवरण (मिलियन टन में)
| उत्पादन | सितंबर2026 | सितंबर2025 | वर्ष दर वर्ष प्रतिशत | अप्रैल-सितंबर 2026 | अप्रैल-सितंबर 2025 | सीपीएलवाई प्रतिशत |
| कच्चा इस्पात | 13.9 | 13.7 | 1.9 | 85.1 | 82.7 | 2.9 |
| गर्म धातु | 8.1 | 7.9 | 1.7 | 48.4 | 47.2 | 2.7 |
| तैयार इस्पात | 13.6 | 13.2 | 3.2 | 82.0 | 78.8 | 4.1 |
1बी. उत्पादक के अनुसार उत्पादन (अप्रैल–सितंबर 2026) (मीट्रिक टन में)
अप्रैल–सितंबर 2026 के लिए कच्चे इस्पात उत्पादन का वितरण
1. सी. इस्पात की कीमतें (₹/टन में)
| उत्पाद | अगस्त-26 | 26 सितंबर | अक्टूबर-26 | माँ % | वर्ष-दर–वर्ष % |
| टीएमटी (10 मिमी) | रुपये 58,002 | रुपये 65,298 | रुपये 66,645 | 2.1 प्रतिशत | 26.0 प्रतिशत |
| एचआर कॉइल (2 मिमी) | रुपये 70,448 | रुपये 76,085 | रुपये 77,620 | 2.0 प्रतिशत | 31.6 प्रतिशत |
| सीआर कॉइल (0.63 मिमी) | रुपये 76,462 | रुपये 84,972 | रुपये 87,010 | 2.4 प्रतिशत | 33.3 प्रतिशत |
| जीपी शीट (0.63 मिमी) | रुपये 86,668 | रुपये 94,148 | रुपये 95,365 | 1.3 प्रतिशत | 33.6 प्रतिशत |
नोट: कीमतें जीएसटी सहित हैं और रुपये/टन में दिखाई गई हैं, जो चार महानगरों – कोलकाता, दिल्ली, मुंबई और चेन्नई – के औसत मूल्यों पर आधारित हैं।
1. मिश्र धातु इस्पात — उत्पादन, आयात, निर्यात और खपत (हजार टन में)
| सूचक | सितंबर 2026 | सितंबर 2025 | वर्ष-दर–वर्ष % | अप्रैल-सितंबर 2026 | अप्रैल-सितंबर 2025 | सीपीएलवाई % |
| उत्पादन | 1027.2 | 749.3 | 37.1 प्रतिशत | 5834.2 | 4419.8 | 32.0 प्रतिशत |
| आयात | 87.9 | 79.4 | 10.7 प्रतिशत | 601.8 | 566.5 | 6.2 प्रतिशत |
| निर्यात | 17.4 | 11.0 | 58.2 प्रतिशत | 196.1 | 74.3 | 163.8 प्रतिशत |
| उपभोग | 1159.8 | 792.0 | 46.4 प्रतिशत | 6304.7 | 4908.1 | 28.5 प्रतिशत |
1. स्टेनलेस स्टील — उत्पादन, आयात, निर्यात और खपत (हजार टन में)
| सूचक | सितंबर 2026 | सितंबर 2025 | वर्ष-दर–वर्ष % | अप्रैल-सितंबर 2026 | अप्रैल-सितंबर 2025 | सीपीएलवाई % |
| उत्पादन | 365.8 | 374.5 | -2.3 प्रतिशत | 2127.7 | 2204.7 | -3.5 प्रतिशत |
| आयात | 162.8 | 56.0 | 191.0 प्रतिशत | 805.7 | 376.2 | 114.2 प्रतिशत |
| निर्यात | 47.8 | 40.0 | 19.5 प्रतिशत | 261.5 | 322.6 | -18.9 प्रतिशत |
| उपभोग | 465.0 | 398.0 | 16.8 प्रतिशत | 2637.9 | 2246.1 | 17.4 प्रतिशत |
2. मांग (मीट्रिक टन में)
| सूचक | सितंबर 2026 | सितंबर 2025 | वर्ष-दर–वर्ष % | अप्रैल-सितंबर 2026 | अप्रैल-सितंबर 2025 | सीपीएलवाई % |
| तैयार इस्पात की खपत | 14.4 | 13.3 | 7.7 प्रतिशत | 85.0 | 79.0 | 7.6 प्रतिशत |
3. व्यापार गतिशीलता
3ए. तैयार इस्पात — आयात एवं निर्यात
| सूचक | इकाई | 26 सितंबर | सितम्बर 25 | वर्ष-दर–वर्ष % | अप्रैल-सितंबर 2026 | अप्रैल-सितंबर 2025 | सीपीएलवाई % |
| आयात | मीट्रिक टन | 0.65 | 0.65 | 0.4 प्रतिशत | 4.14 | 3.34 | 23.8 प्रतिशत |
| करोड़ रुपये | 7496.2 | 5032.9 | 48.9 प्रतिशत | 43690.1 | 31205.4 | 40.0 प्रतिशत | |
| निर्यात | मीट्रिक टन | 0.56 | 0.58 | -3.8 प्रतिशत | 3.55 | 2.81 | 26.2 प्रतिशत |
| करोड़ रुपये | 4617.1 | 4020.4 | 14.8 प्रतिशत | 28263.7 | 21931.5 | 28.9 प्रतिशत | |
| शुद्ध व्यापार स्थिति | भारत मात्रा के हिसाब से तैयार इस्पात का अप्रैल–सितंबर 2026 की अवधि के दौरान शुद्ध आयातक था | ||||||
3ख. शीर्ष 5 देश — तैयार इस्पात का आयात एवं निर्यात (अप्रैल–सितंबर 2026)
| रैंक | आयात देश | वॉल्यूम (माउंट) | शेयर करना % | रैंक | निर्यात देश | वॉल्यूम (माउंट) | शेयर करना % | |
| 1 | चीन | 1.32 | 31.8 | 1 | यूएई | 0.50 | 14.2 | |
| 2 | कोरिया | 1.29 | 31.1 | 2 | वियतनाम | 0.48 | 13.4 | |
| 3 | जापान | 0.56 | 13.5 | 3 | इटली | 0.32 | 9.0 | |
| 4 | इंडोनेशिया | 0.28 | 6.7 | 4 | बेल्जियम | 0.28 | 7.8 | |
| 5 | वियतनाम | 0.18 | 4.4 | 5 | नेपाल | 0.24 | 6.9 |
3सी. शीर्ष श्रेणियाँ — तैयार इस्पात का आयात एवं निर्यात (अप्रैल–सितंबर 2026)
| रैंक | आयात श्रेणी | वॉल्यूम (माउंट) | शेयर करना % | रैंक | निर्यात श्रेणी | वॉल्यूम (माउंट) | शेयर करना % | |
| 1 | एचआर कॉइल/स्ट्रिप | 1.47 | 35.6 | 1 | एचआर कॉइल/स्ट्रिप | 1.38 | 38.9 | |
| 2 | सीआर कॉइल/शीट | 0.78 | 18.9 | 2 | पाइप्स | 0.50 | 14.0 | |
| 3 | जीपी/जीसी शीट/कॉइल | 0.67 | 16.2 | 3 | बार और रॉड | 0.47 | 13.3 | |
| 4 | प्लेटें | 0.34 | 8.2 | 4 | जीपी/जीसी शीट/कॉइल | 0.45 | 12.7 | |
| 5 | इलेक्ट्रॉनिक शीट | 0.30 | 7.2 | 5 | प्लेटें | 0.31 | 8.8 |
4. कच्चा माल
4ए. घरेलू कच्चे माल की कीमतें (रुपये/टन)
| माल | सितंबर 2026 | अक्टूबर 2026 | मॉम परिवर्तन |
| एनएमडीसी लौह अयस्क बैला गांठ (65.5 प्रतिशत, 10-40 मिमी) | रुपये 5,400 | रुपये 5,400 | 0 प्रतिशत |
| एनएमडीसी लौह अयस्क बैला फाइन (64%, 0-10 मिमी) | रुपये 4,500 | रुपये 4,500 | 0 प्रतिशत |
| MOIL मैंगनीज अयस्क का टुकड़ा (Mn 37%, Fe 7.5%) | रुपये 17,603 | रुपये 18,483 | 5.0 प्रतिशत |
| स्क्रैप — एचएमएस II | रुपये 43,810 | रुपये 42,258 | -3.5 प्रतिशत |
5. प्रमुख सूचकांक
| अनुक्रमणिका | जुलाई 2026 | अगस्त 2026 | सितंबर 2026 | मॉम परिवर्तन | वर्ष-दर–वर्ष परिवर्तन |
| निफ्टी धातु सूचकांक (औसत) | 12,556.4 | 13,181.8 | 13,053.7 | -1.0 प्रतिशत | 32.7 प्रतिशत |
| पीएमआई विनिर्माण सूचकांक | 53.5 | 52.8 | 55.1 | 4.4% | -4.5 प्रतिशत |
| बाल्टिक शुष्क सूचकांक (औसत) | 2,769.9 | 2,951.1 | 3,407.7 | 15.5% | 60.4 प्रतिशत |




Comments (0)